Czy Fryderyk Chopin chorował na mukowiscydozę?

Fryderyk, Franciszek Chopin żył w latach 1810 ? 1849. Był największym polskim kompozytorem i pianistą. Jego twórczość wywarła ogromny wpływ na muzykę 2. połowy XIX i w XX wieku. Wybitny artysta był świadomy swojej choroby, co znalazło odzwierciedlenie w jego korespondencji: ?cierpi na tę samą chorobę co Jego siostra Emilia, był przekonany, że jego życie będzie krótsze na skutek tej choroby, lekarze, którzy go badali nie znali natury choroby, jego muzyka stała się symbolem tragedii życiowej?.
Fragmenty biografii Fryderyka Chopina naznaczone piętnem choroby.

Pierwsze 20 lat życia.
Fryderyk Chopin urodził się 1 marca 1810 we wsi Żelazowa Wola. Ojciec kompozytora Mikołaj Chopin (1771 - 1844) urodzony we Francji w wieku 16 lat przyjechał do Polski i osiadł tu na stałe. Matka Tekla Justyna z Krzyżanowskich (1782 - 1861) pochodziła z Długiego na Kujawach. Mieli czwórkę dzieci: córki: Ludwikę (1807 ? 1855), Izabelę (1811 ? 1881) oraz Emilię (1813 ? 1827) i syna Fryderyka. Kilka miesięcy po narodzinach Fryderyka rodzina przeniosła się do Warszawy, gdzie Mikołaj Chopin otrzymał posadę wykładowcy w Liceum Warszawskim i prowadził pensjonat dla synów ziemiańskich.
W pamiętnikach i osobistych listach kompozytora znajdujemy wzmianki dotyczące problemów zdrowotnych, które zaczęły się we wczesnym dzieciństwie. Nawracające biegunki i dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego skutkowały niedoborem masy ciała i delikatną posturą, towarzyszyły temu infekcje dróg oddechowych.
W latach 1823-26 Fryderyk pobierał naukę w Liceum Warszawskim. W tym czasie cierpiał na próchnicę zębów, dolegliwości gastryczne typu ?nadmiaru kwasów?, bóle głowy, częste ?zakatarzanie się? i inne niedomagania. Opiekujący się wówczas Chopinem doktor Gerardot zlecał mu dietę (m. in. kawa z palonych żołędzi, którą wówczas stosowano na niedomagania przewodu pokarmowego, a także ?na przytycie?), okresowe przyjmowanie leków, wzmacniające kąpieli w wywarach z kory dębu lub z żołędzi oraz letnie wyjazdy na wieś.
Stan piętnastoletniego młodzieńca dobrze oddają zapiski ze wspomnień Wielisława: Miernego wzrostu, źle zbudowany, z zapadniętą klatką piersiową...nos duży...dotkliwie i często cierpiał na zęby...zabaw w palanta i piłkę unikał...raz na ślizgawce padł i skaleczył sobie głowę, omal zemdlonego odniesiono go do domu...zalecane wino pił z kufla w wodzie, powoli...?.
Zimą 1826 roku kompozytor przebył ?afekcję kataralną? z bólem głowy i gorączką oraz odczynem w okolicznych węzłach chłonnych, leczoną przystawianiem ?pijawek na gardło?. Wiosną i latem 1826 roku stan zdrowia Chopina wyraźnie się pogorszył: zmniejszył się ciężar ciała (według doktora Malcza był uderzająco chudy), występowała ?nadpobudliwość nerwowa i emocjonalna?, osłabienie, bladość powłok oraz bóle głowy. Odbył półtoramiesięczną kurację w Dusznikach, gdzie stosowano m. in. serwatkę z mleka koziego (specyfik w chorobach płuc), Laubrunn, tj. hipoosmotyczne szczawy, tusze - kąpiele solankowe, a także dalekie spacery (na większe góry wspinać się miał ?zakazane?, a z mniejszych ?złaził z niechęcią, czasem na czworakach?). Kuracja nie przyniosła efektów. Po powrocie do Warszawy nadal chudł, łatwo się zaziębiał, stale był zmuszony poddawać się rygorom lekarskim.
Brak jest ściślejszych przekazów, które miałyby świadczyć o tym, że Chopin poważnie chorował w latach następnych, tzn. przed swoim wyjazdem z Polski. Istnieje prawdopodobieństwo, że niektórzy znajomi lub zaprzyjaźnieni lekarze, z którymi Chopin miał kontakt bądź bezpośrednio, bądź za pośrednictwem ich synów ? rówieśników i kolegów, udzielali mu porad lub odpowiednich wskazówek.

Życie na emigracji - pierwsze lata.
W listopadzie 1830 roku Chopin opuścił Warszawę, udając się do Wiednia, gdzie spędził 8. miesięcy, pozostając pod opieką nadwornego lekarza dworu cesarskiego Johanna Malfatti. W tym czasie przeziębił się i długo chodził z opuchniętym nosem. Kuracja Malfattiego spowodowała poprawę; w liście do rodziny Chopin dziwi się swemu ?nadspodziewanie? dobremu zdrowiu i przypuszcza, że to malfatowskie zupki wlewały w ?... żyły jakiś balsam ....?.
Chopin w Paryżu na stałe osiadł jesienią 1831 roku. Współlokatorem kompozytora (1832 - 1833) był doktor Aleksander Hoffman, który pilnował przede wszystkim diety i właściwego odpoczynku.
W 1832 roku Chopin pisał: ?mam bokobrody z jednej strony ? z drugiej już nie urosną?.Od wiosny 1834 r. przez następne 6 lat opiekę medyczną nad Chopinem sprawował doktor Jan Matuszyński, który nie potrafił wywrzeć właściwego wpływu na swego genialnego przyjaciela. Latem 1835 r. Chopin przebywał na kuracji w Karlovych Varach, z której ?bez sił? powrócił do Paryża.
W listopadzie tegoż roku wystąpiło pogorszenie zdrowia z gorączką, kaszlem, krwiopluciem przebieg, skoro Chopin (liczący zaledwie 25 lat) napisał testament, a do Warszawy dotarła pogłoska, że umarł.
Przez wiele następnych miesięcy był uderzająco mizerny, pobladły, stale pochrząkiwał i miewał chrypkę.
W lutym 1837 roku u Chopina wystąpiło według leczących go lekarzy zapalenie oskrzeli wikłające ?grypę? (wysoko gorączkował, wystąpiło krwioplucie i wymioty krwią, był wyczerpany i apatyczny). Pomimo paru tygodni leżenia w łóżku i pobierania mikstur wykrztuśnych stale i rozpaczliwie kaszlał.

Lata życia z George Sand.
Pierwszy raz Chopin spotkał George Sand (1804 ? 1876), sławną pisarką francuską, w październiku 1836 roku. Jednak dopiero po dwu latach zawarta została bliską znajomość. Już na jej początku stan zdrowia Chopina budził obawy u George Sand.
W październiku 1838 roku kochankowie udali się na Majorkę. W kilka dni po przyjeździe stan zdrowia Chopina pogorszył się. Do początkowych objawów ?ostrego bronchitu? dołączyło się krwioplucie, wysoka gorączka z postępującym osłabieniem oraz nie notowane dotąd bóle w klatce piersiowej i granicząca z bezgłosem chrypka. Po konsylium lekarskim poprzestano na leżeniu, umiarkowanej diecie, plastrach gorczycznych (Emplastrum sinapis), lekach ziołowych i ciepłych zawijaniach klatki piersiowej.
Od 28 grudnia 1838 roku zamieszkali w Valdemosie, w opuszczonym klasztorze kartuzów. Chopin kaszlał i ?krząkał?, był nad wyraz wychudzony i tak słaby, że nie mógł wychodzić z domu. Często miewał bóle brzucha i biegunkę, G. Sand relacjonowała, że były trudności ze znalezieniem odpowiedniego pokarmu dla Chopina, bo tłuste jedzenie mu nie służyło.
W trakcie powrotu do Palmy nastąpił krwotok płucny, trwający z przerwami trzy doby oraz bóle w klatce piersiowej. Niemalże umierającego Chopina uratował w Barcelonie chirurg Jacques H. Poste.
Przed powrotem do Paryża George Sand i Chopin przebywali 3 miesiące w Marsylii. Z Marsylii, w stanie wielkiego osłabienia, Chopin udał się do posiadłości George Sand w Nohant (tam spędzał długie wakacje do roku 1846).
Z relacji uczniów wynika, że na przełomie lat 1839-1840 Chopin bywał ?bardzo cierpiący, słaby.. wiele kaszlał?, na lekcjach? zażywał krople opium na cukrze i wodę gumową, nacierał skronie wodą kolońską?, skarżył się na nienotowane dotąd ?dreszcze febryczne?, na twarzy miał zawsze wyraz troski lub cierpienia i wciąż oczekiwał poprawy zdrowia. U Chopina obserwowano ?po wojskowemu uniesione ramiona? (dyspnoe), zły stan uzębienia, zaburzenia trawienia oraz skrajne wychudzenie, wyrażające się masą ciała zaledwie 44 kg przy 170 cm wzrostu.
Pobyty w Nohant obfitowały w napady kaszlu oraz duszność (według doktora Papeta wyłącznie z powodu ?nadmiaru śluzu?). W zimnych porach roku stan zdrowia kompozytora pogarszał się, okresy bezobjawowe były coraz krótsze.
Opiekę lekarską nad Chopinem w latach 1843 ? 1848 sprawował doktor Jean Molin (1797-1848). Przyczyną licznych wezwań Molina były różne skargi, zależne od postępującego procesu płucnego.
W następnych latach kaszel i duszność przyjęły charakter stałej dychawicy, na co nakładały się kryzy kataru nosa, napady astmy, zagrypienia, bóle głowy, wielokrotne nawroty nerwobólu twarzy. Karykatura Chopina autorstwa Pauliny Virdot z 1844 roku pokazuje, że miał on beczkowatą klatkę piersiową i krańcowo chude kończyny.

Ostatnie lata życia.
Po zakończeniu związku z G. Sand (lipiec 1847 r.) zdrowie Chopina pogorszyło się, nasiliły się problemy z kaszlem, trudności z odkrztuszaniem plwociny, prawostronne bóle i kurcze nerwowe w klatce piersiowej, jego masa ciała stale się zmniejszała, wystąpiła depresja. Jednak w kwietniu 1848 roku słabowity Chopin wyjechał do Londynu i Szkocji. Tam pomimo złego stanu zdrowia (często był ?przykuty? do łóżka, musiał być wnoszony po schodach) dawał liczne koncerty. Doktor Mallan zdesperowanego, gorączkującego i do cna wyczerpanego, kompozytora ?wysztyftował? na jego ostatni w życiu koncert w dniu 16 listopada 1848 roku (na rzecz polskich emigrantów w sali Guildhall w Londynie). W listopadzie 1848 r. powrócił do Paryża.
Od początku 1849 roku Chopin ledwo mógł mówić i opuszczać swoje łóżko. Często cierpiał z powodu bólów nadgarstków, rąk i kostek, miał krwotoki (prawdopodobnie masywne krwioplucie), krwawe wymioty, biegunki, obrzęki kostek i nóg, był bardzo wyczerpany. Szukał nowych porad lekarskich i łudził się mimo dalszych rozczarowań. W pierwszych dniach października 1849 roku Chopin bez podtrzymywania nie był w stanie sam siedzieć i miał stałą, silną duszność napady produktywnego kaszlu z plwociną i śladem krwi, duże dawki opium nie były w stanie tego powstrzymać. Agonia trwała cztery dni. Kompozytor zmarł 17. października 1849, o 2.00 w nocy.
Doktor Cruveilhier potwierdził śmierć, przeprowadził autopsję i wyjął serce. Akt zgonu za przyczynę śmierci podawał gruźlicę płuc i krtani. Wyniki autopsji zaginęły.
Zachowały się jednak zapiski, cytujące słowa doktora Cruveilhiera, w których wyraża on opinię, że śmierć Chopina była spowodowana chorobą wcześniej mu nieznaną.